Dunajec i Poprad należą do najbardziej malowniczych rzek Polski i Słowacji. Przecinają one Karpaty tworząc doliny, w których ludzie osiedlali się już wiele tysięcy lat temu. O ich tu pobycie świadczą m.in. pozostałości zabudowań obronnych. W książce tej autor zaprezentował grody, zamki, dwory, klasztory warowne i umocnienia miejskie zbudowane przed 1772 rokiem i położone na terenach gmin Polski i Słowacji, przez które przepływają wspomniane rzeki. Opisane zostały zarówno obiekty dzisiaj istniejące, jak i nieistniejące. Zostały one przedstawione w kolejności wynikającej z ich geograficznego usytuowania - idąc z północy w kierunku południowym, od ujścia Dunajca do źródeł Popradu w Tatrach.